Acupunctuur lijkt te helpen tegen schizofrenie

In de oosterse geneeskunst wordt acupunctuur ook voor geestesziekten ingezet. Experimenten hiermee in westerse psychiatrische klinieken geven voldoende positief resultaat om verder onderzoek te rechtvaardigen. Een overzichtswerk over het onderwerp vanuit oosters en westers perspectief geeft hiervoor de aftrap. Het boek wordt eind juli gepresenteerd op het grote, vierjaarlijkse psychologencongres in Berlijn. Een van de samenstellers is de in Nijmegen opgeleide psychologe Peggy Bosch.

'Als forensisch psycholoog heb je helaas maar beperkte middelen in handen in de therapie van patiënten met schizofrenie', zegt Bosch. 'Terwijl die mensen in hun psychotische episoden vreselijke dingen meemaken en soms ook dingen doen die heel zwaar zijn om te verwerken. In Zwitserland werkte ik in een psychiatrische kliniek die acupunctuur aanbood aan schizofrene patiënten. Ze werden rustiger, beter benaderbaar, de bijwerkingen van de medicijnen werden minder en ze leken ontvankelijk te worden voor psychotherapie.'

Bosch werd zo enthousiast dat ze zich liet opleiden tot acupuncturist en op zoek ging naar een wetenschappelijke verklaring voor haar observaties en voor de werking van acupunctuur. Dat resulteerde in een boek waarin dertig internationale wetenschappers het onderwerp verkennen en onderzoekslijnen uitzetten. De auteurs zijn onderzoekers en behandelaars uit oost en west, onder wie ook de Nijmeegse ‘slaapprofessor’ Ton Coenen en specialist in psychofarmaca Bart Ellenbroek, werkzaam bij Evotec, een psychofarmaceutisch bedrijf in Hamburg. Ellenbroek kwam in Korea in aanraking met onderzoek naar acupunctuur bij ratten. 

Hoe het werkt
'Er zijn verschillende hypotheses waarom acupunctuur zou werken voor patiënten met schizofrenie', aldus Bosch. 'Het zou direct op het systeem van neurotransmitters kunnen werken – de signaalstoffen in de hersenen, of het zou kunnen werken door de slaap te verbeteren.' Bosch vindt de laatste verklaring het meest plausibel:  'Uit de klinische praktijk is bekend dat acute slaapproblemen bij schizofrenen vaak een aankondiging zijn van een psychose.'
Ton Coenen zegt hierover: 'Slaapproblemen worden gezien als een verschijnsel van de schizofrenie. Het is een interessante hypothese dat slaapproblemen ook de oorzaak zouden kunnen zijn.'

Bosch, samen met Maurits van den Noort redacteur van het boek en auteur van verschillende hoofdstukken, is onlangs in Nijmegen gestart met een promotieonderzoek dat een wetenschappelijke basis onder de observaties hoopt te leggen. Dubbelblind onderzoek met de traditionele naaldacupunctuur is overigens moeilijk, legt ze uit. Met laseracupunctuur kan het wel.

 

Samenwerking
Peggy Bosch vindt dat acupuncturisten, psychologen en psychiaters door samenwerking kunnen zorgen voor een betere controle op de behandeling en meer steun voor hun patiënten. 'Een extra contactmoment met een acupuncturist is ook een extra controle op de gezondheid van de patiënt. Verder wijzen de resultaten tot dusver erop dat acupunctuur de werking van de antipsychotische medicijnen kan verbeteren en de therapietrouw kan verhogen. Een nauwe samenwerking kan ook zorgen voor beter toegepast wetenschappelijk onderzoek dat direct aansluiting vindt in de klinische praktijk.'

 

Schizophrenia, Sleep, & Acupuncture. Peggy Bosch and Maurits van den Noort (eds.)
ISBN 978-0-88937-355-6. 350 p. 39,95 euro. Uitgeverij Hogrefe.

 

Bron: Radboud Universiteit Nijmegen